لغات کلهری ۱
درباره سایت
آخرین مطالب
امکانات وب
هلاورد یا ئلاورد به معنای "بالا آوردن و پس آوردن " است اما در موارد دیگر نیز کاربرد دارد
در گذشته برای رساندن برخی معانی مثل "بریدن و کندن" از کلمه "هلاوردن(ئلاوردن)" استفاده می شد
مثال:
گوشی ئلاورد >>>گوش او را برید
ئلاورده>>> آن را برید
*البته این کلمه غالبا هم معنی استفراغ کردن و بالا آوردن است اما برای بریدن و کندن هم از آن استفاده می شود
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
تطبیق دقیق لغات و برگرداندن لفظ به لفظ آن به لغات زبان خود راهی برای جلوگیری از ورود لغات بیگانه و ساخت لغات و عبارات جدید است.در زبان کلهری به ندرت چنین مسئله ای وجود دارد و معمولا لغاتی که دارای خلاء هستند از فارسی یا بعضا زبانهای دیگر عینا وارد میشود ولی در زبان پویا از این اتفاق جلوگیری میشود.به طور مثال در زبان کلهر معادل عبارت برگزار شد تقریبا همان است و فقط فعل اندکی تغییر میکند و به صورت >> برگزار بیو تلفظ می شوددر حالیکه در زبان سورانی در مقابل این عبارت عبارت >> به ریو چو تادامه مطلب
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
یکی از مشکلات زبان کلهری اینست که گویشوران دچار روش تکلم دستورزبان به روش فارسی شده اند که قبلا به آن پرداخته شد.اما اگر بصورت جزئی تر ان را بررسی کنیم موردی آن اینست که با توجه به اینکه روش دستوری زبان فارسی را داریم نمیشود برخی عبارت ها را تبدیل به عبارتی با لغات کلهری کرد بلکه به ناچار همان لغات فارسی عینا تکرار میشوندمثال:شعری در وصف کسی را میخواندم که گفته بود:لباس دامادی له ورد دیمبا توجه به اینکه معادل لباس و داماد در زبان کلهری وجود دارد (دلنگ ، زاوا) ولی چون دستور زبان فارسی در زبان کلهادامه مطلب
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
621) هاو بش: شریک
622)ماله چه :خانوارها ،منازل
623)پالویانو. ترسیدند
624)تازه پیا کفتی :تازه به دوران رسیده[سورانی همان]
625)هه ره و دار پلکو تیه ری:کنایه از
کار بیهوده کردن ، اصرار بیهوده
626)لغاز ؛:دشمنی ، کینه
627بی شئ:بی اثر ، غیر کاری
628)ره شه مه :باد سرد و سوزناک
629)پا لنگء: محل اتراق ،جای توقف
630)وانه :محل قدیمی ، پاتوق (هم معنی میلکان)
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
631)وژاردن:حساب کردن
632)یه کاومان که ن(یکاومان کن):نابودمان میکنند ،داغان میکنند
*یکاو کردن:نابود کردن
633)مایر هه وه(مایر هه و):دو برادر که از دو مادر هستند، برادری که از مادر دیگر است ، ناتنی
634)لاپرتنگء :متلک ، گوشه و کنایه
635)وه سان سیه ئلالنی: آبرویش را میبرند ،رسوایش میکنند
636)به له چه ق: بلند قامت ، دیلاق
637)خاواره:غیره و غریبه،متفرقه
638)زر: دور تند ،تند خواندن ، تند گفتن
639)داگرسیا: بیمار شد ، از کار افتاد
640)قیل:مرغوب ، درجه یک
زیو قیل:زمین مرغوب
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
یکی از اقداماتی که رضا شاه و آتاتورک در جهت تغییر زبان مردم کردند حذف عبارات و کلمات ثقیل التلفظ بود که البته آنها برای پاکسازی زبان مورد نظر خود از لغات بیگانه انجام دادند اما این کار ناخواسته باعث حذف بسیاری از واژگانی شد که اصالت و ریشه داشتند اما پس از نرم شدن زبان دیگر مورد کاربرد مردم قرار نگرفتند.یکی از آفت هایی که زبان کلهری را بشدت تحت تاثیر قرار داده حذف بسیاری از لغات و عبارات و حتی دستورات ساخت کلمه به علت نرم شدن زبان ناشی از تلفظ فارسی وار کلمات است.به طور مثال :در گذشته به حالت تهادامه مطلب
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
نگوییم>>>>پیش بینی بگوییم>>>>نخت ، نخت دان نختیگ داید:پیش بینی کردی
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
یکی از ویژگی های زبان های زنده بخصوص زبان قدرتمند عربی بومی سازی کلماتیست که برای آن معادل ندارند.حالا یه به صورت ترجمه لغتی یا به صورت تلفظ بومیبرای مثال در زبان عربی کلمه فوتبال که برگرفته از دو کلمه پا و توپ در انگلیسیست را ترجمه لفظی کرده و به صورت کره القدم در آورده اندو برای نوع دوم کلمه مهرگان که یک کلمه فارسی به معنای جشنواره است را به صورتی که خود خواسته اند یعنی مهرجان تلفظ می کنند..در گذشته زبان های محلی غرب کشور از سورانی گرفته تا کلهری حداقل در ویژگی دوم این توانایی یا این خواست را داشت که کلمات را تا حدودی بومی کندبرای مثال:سیر>>تیر(سیر شدن)کلان>>که لین(بزرگ)روز>>روژو....متاسفانه امروزه نه تنها این عبارات به صورت فارسی یا هر زبان مبدا دیگری تلفظ میشوند بلکه زبان محاوره کلهری به سمت نابودی و تبدیل شدن به فارسی تقریبی پیش می رود۲۳:۲۵۰۳/۰۲/۰۱بزرگداشت سعدی بزرگ
ادامه مطلب
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
نگوییم>>>>خه ور نیایشتم، اطلاع نیایشتم بگوییم>>>>شکم(ش کم) صامت نه ره سی *شکم نه ره سی
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
نگوییم>>>خه ت کیشان(خط کشیدن) بگوییم>>>قول کیشان *قولی کیشا:روش خط کشید،باطلش کرد
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
نگوییم >>>>غیبت بگوییم>>>>خوسب *خوسب کردن:غیبت کردن ، پشت سر کسی حرف زدن
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
591)عه فر:سخت ، دشوار ، مشکل592)لانه ما:ریشه ،اساس،نژاد،اصل593)ئال گیوه ر:عوض کردن، جابجا کردن594)چه تال:دریوزگی ، کسیکه برای دیگران کاری انجام دهد تا چیزی به او بدهند595)مسلومی:مصالحه گری،آشتی دادن596)پلین ته ر:ترد ، شکننده597)ل یه و چیمه:بی میل شدم از آن،تمایل ندارم*لیو چیئن:بی میل شدن،تمایل نداشتن598)دیان(دندان) له ئارد(آرد) ننا:رام نمیشود،قبول نمی کند،نرم نمیشود،نمی پذیرد*دیان له ئارد نان:قبول کردن ، نرم شدن599)وریزیه :بلند شو ، بجنبوریزیان:جنبیدن،تکان خوردن،بلند شدن*وریزلاوده:جنب و جوشت زیاده، شلوغ میکنی600)زلالت کردن:شیون کردن ، واویلا کردن،زاری کردن
ادامه مطلب
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
اکنون به ششصد لغت که حاصل چند سال تلاش و پیگیری جهت جمع آوری و پالایش لغات کلهری بوده است رسیدیم.با توجه به فرآیند طولانی این پروسه ممکن است برخی لغات تکراری بوده باشند یا اشتباهاتی ناخواسته و بعلت نقص اطلاعات رخ داده باشد که پیش تر پوزش می طلبم.باتوجه به اینکه سعی ادمین این وبلاگ در جمع آوری لغات مهجور و اصیل بوده و صرفا لغات محاوره در دستور کار نبوده تعداد لغات زیاد نیست و روند کار مقداری کند می باشد که لاجرم از این مسئله می باشددر پایان از مخاطبان عزیز بابت همراهی تشکر نموده و خواهان نظر دهی در خصوص مطالب وبلاگ و احیانا درصورت آشنایی با دایره لغات درج لغتی تازه می باشم
ادامه مطلب
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
581)که ور روانی:صخره نوردی،سنگ نوردی482)گه یشتل گلور:ولگرد،کسیکه همه جا سرک میکشد483)ته ته بو:حیله ،مکر484)سه ر ده س [سر دس] گرتن:امتحان کردن،تست کردن،آزمون485)ئسکه ملی:صندلی،هرچیزی که به حالت صندلی روی آن بنشینند486)ئه ئگله که ن:ریشه کن،بنیان کن487)لا ناو:لقب،اسم مستعار488)ها ته رکه شی:همراه بودن، کمک کار بودن، همگام489)درج[ساکن و بدون حرکت تلفظ میشود]: قفس، هر مکانی که تنگ است490)حی مه[حیمه]: محدوده ، حاشیه
ادامه مطلب
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام
لفظ قلم صحبت کردن...بلاشک یکی از آسیب های جدی که زبان کلهری را هرچه بیشتر به محاق برده《لفظ قلم》صحبت کردن و پیدایش چنین ادبیاتی در بین مردمان کلهر است.لفظ قلم صحبت کردن که بیشتر تقلیدی از اشخاص معروف و زبان فارسی هست لازمه اش استعمال و بکار بردن لغات بیشمار فارسی می باشد بطوریکه گاها در صحبت کردن بعضی افراد مشهود است ادبیات تقریبا بطور کامل فارسی است و بیشتر ادات و لهجه زبانی بعنوان زبان پایه باقی مانده است
ادامه مطلب
برچسب:
نویسنده: آناهیتا خوشنام