لغات کلهری ۱

تطبیق دقیق لغات و برگرداندن لفظ به لفظ آن به لغات زبان خود راهی برای جلوگیری از ورود لغات بیگانه و ساخت لغات و عبارات جدید است.در زبان کلهری به ندرت چنین مسئله ای وجود دارد و معمولا لغاتی که دارای خلاء هستند از فارسی یا بعضا زبانهای دیگر عینا وارد میشود ولی در زبان پویا از این اتفاق جلوگیری میشود.به طور مثال در زبان کلهر معادل عبارت برگزار شد تقریبا همان است و فقط فعل اندکی تغییر میکند و به صورت >> برگزار بیو تلفظ می شوددر حالیکه در زبان سورانی در مقابل این عبارت عبارت >> به ریو چو ت...

یکی از مشکلات زبان کلهری اینست که گویشوران دچار روش تکلم دستورزبان به روش فارسی شده اند که قبلا به آن پرداخته شد.اما اگر بصورت جزئی تر ان را بررسی کنیم موردی آن اینست که با توجه به اینکه روش دستوری زبان فارسی را داریم نمیشود برخی عبارت ها را تبدیل به عبارتی با لغات کلهری کرد بلکه به ناچار همان لغات فارسی عینا تکرار میشوندمثال:شعری در وصف کسی را میخواندم که گفته بود:لباس دامادی له ورد دیمبا توجه به اینکه معادل لباس و داماد در زبان کلهری وجود دارد (دلنگ ، زاوا) ولی چون دستور زبان فارسی در زبان کله...

یکی از اقداماتی که رضا شاه و آتاتورک در جهت تغییر زبان مردم کردند حذف عبارات و کلمات ثقیل التلفظ بود که البته آنها برای پاکسازی زبان مورد نظر خود از لغات بیگانه انجام دادند اما این کار ناخواسته باعث حذف بسیاری از واژگانی شد که اصالت و ریشه داشتند اما پس از نرم شدن زبان دیگر مورد کاربرد مردم قرار نگرفتند.یکی از آفت هایی که زبان کلهری را بشدت تحت تاثیر قرار داده حذف بسیاری از لغات و عبارات و حتی دستورات ساخت کلمه به علت نرم شدن زبان ناشی از تلفظ فارسی وار کلمات است.به طور مثال :در گذشته به حالت ته...

یکی از ویژگی های زبان های زنده بخصوص زبان قدرتمند عربی بومی سازی کلماتیست که برای آن معادل ندارند.حالا یه به صورت ترجمه لغتی یا به صورت تلفظ بومیبرای مثال در زبان عربی کلمه فوتبال که برگرفته از دو کلمه پا و توپ در انگلیسیست را ترجمه لفظی کرده و به صورت کره القدم در آورده اندو برای نوع دوم کلمه مهرگان که یک کلمه فارسی به معنای جشنواره است را به صورتی که خود خواسته اند یعنی مهرجان تلفظ می کنند..در گذشته زبان های محلی غرب کشور از سورانی گرفته تا کلهری حداقل در ویژگی دوم این توانایی یا این خواست را داشت که کلمات را تا حدودی بومی کندبرای مثال:سیر>>تیر(سیر شدن)کلان>>که لین(بزرگ)روز>>روژو....متاسفانه امروزه نه تنها این عبارات به صورت فارسی یا هر زبان مبدا دیگری تلفظ میشوند بلکه زب...

لفظ قلم صحبت کردن...بلاشک یکی از آسیب های جدی که زبان کلهری را هرچه بیشتر به محاق برده《لفظ قلم》صحبت کردن و پیدایش چنین ادبیاتی در بین مردمان کلهر است.لفظ قلم صحبت کردن که بیشتر تقلیدی از اشخاص معروف و زبان فارسی هست لازمه اش استعمال و بکار بردن لغات بیشمار فارسی می باشد بطوریکه گاها در صحبت کردن بعضی افراد مشهود است ادبیات تقریبا بطور کامل فارسی است و بیشتر ادات و لهجه زبانی بعنوان زبان پایه باقی مانده است بخوانید...

یکی از آسیب هایی که در سالیان اخیر بشدت  گویش کلهری را به محاق برده استفاده از معادل فارسی برای نامیدن نسبت های فامیلی و همچنین نامیدن اعضا و جوارح بدن است در حالیکه یکی از تفاوت های اصلی زبان ها و گویش ها اسم هاییست که برای نامیدن نسبت ها و اعضای بدن است.مثال:پسر عمو»» بجای»» ئاموزاداماد»»بجای»»زاواخاله»»بجای»»میمگیاپیشانی»»بجای»»تیولبینی»»بجای»»لیوتفک»»بجای»»چناوکه بخوانید...

1 ) هالیون:کلمه ایست کلهری به معنی " تنظیم شدن و روبراه شدن 2 )چمه ت، ،،یا، ،،سه ر پلسک : کلمه ایست کلهری به معنی " مشعل " 3) بانان : کلمه ایست کلهری به معنی " گذشته و قدیمی" loghatkalhori 4 )گیانم هورا مانه : اصطلاحیست کلهری به معنی " عفونت و ورام و ناراحتی در بدن 5)رال : کلمه ایست کلهری به معنی " مست و از خود بی خود شده" 6 )ته رم ته:کلمه ایست کلهری به معنی "سرسخت و لجوج و یک دنده" 7 )پی ته خوه لو:کلمه ایست کلهری به معنی " نپخته و نیمه پخت" 8 )ده ژ : کلمه ایست کلهری به معنی " بکر ودست نخورده " loghatkalhori 9 )ترکه ترک:آرام آرام راه رفتن--ره واری تر کن:کسی که آرام آرام راه می رود،، همچ...